Spanningsval & draaddoorsnede berekenen
Spanningsval in een kabel bij gelijkstroom, eenfase- of driefasewisselstroom, koper of aluminium, doorsnedes in mm² of AWG, met de spanning bij de belasting, het vermogensverlies en de kleinste doorsnede die de spanningsval binnen een grens houdt
bijv. 230 V (Europa), 120 V (VS), 400 V driefase, 12 V gelijkstroom
Afstand van de voeding tot de belasting, niet de totale draadlengte
20 °C bij kamertemperatuur; volbelaste kabels worden vaak 70–90 °C, wat de weerstand verhoogt
Gangbare grenzen zijn 3% voor een eindgroep en 5% in totaal
Spanningsval
Spanning bij de belasting
Vermogensverlies in de kabel
Spanningsval per doorsnede
| Doorsnede | mm² | Spanningsval | % |
|---|
Hier wordt alleen de spanningsval berekend. Een kabel moet ook geschikt zijn voor de stroom die erdoor gaat (de toelaatbare stroom), die afhangt van isolatie, installatiewijze en omgevingstemperatuur, en wordt vastgelegd in de lokale elektrotechnische voorschriften (in Nederland NEN 1010). Installaties op het lichtnet moeten worden uitgevoerd of gecontroleerd door een erkend installateur.
Hoe de spanningsval wordt berekend
Elke draad heeft wat weerstand, dus een deel van de spanning gaat onderweg verloren als warmte. De spanningsval neemt toe met stroom en lengte en af met een dikkere draad. Bij gelijkstroom en eenfase loopt de stroom heen en terug, dus telt de lengte dubbel; bij een gebalanceerd driefasecircuit is de factor √3.
ΔV = k × L × I × ρ ÷ A (k = 2 bij gelijkstroom / eenfase, √3 bij driefase)
L is de enkele lengte in meters, I de stroom in ampère, ρ de soortelijke weerstand van de geleider (koper 0,0172, aluminium 0,0282 Ω·mm²/m bij 20 °C, stijgend met ongeveer 0,4% per °C) en A de doorsnede in mm². AWG-maten (American Wire Gauge) worden omgerekend naar mm²; een kleiner AWG-getal is een dikkere draad.
De formule negeert de reactantie van de kabel en gaat uit van een arbeidsfactor van 1, wat nauwkeurig is voor kleine en middelgrote kabels; bij heel dikke kabels of motorbelastingen kan de echte spanningsval iets hoger zijn.